Quan điểm tiếp cận trong nghiên cứu khoa học

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (84.26 KB, 6 trang )

Phân tích 5 quan điểm tiếp cận cơ bản trong nghiên cứu khoa học giáo dục và nêu ví dụ minh họa?1Bài làmNghiên cứu khoa học giáo dục là quá trình phát hiện ra những quy luật và những giải pháp của thực tiễn giáo dục nhằm thúc đẩy sự hình thành và phát triển nhân cách cho đối tượng giáo dục để đạt được mục tiêu phát triển của xã hội. Nghiên cứu khoa học giáo dục là hoạt động tìm tòi, phát hiện và vận dụng những quy luật trong giáo dục và đào tạo con người theo yêu cầu của thực tiễn.Quá trình triển khai nghiên cứu và ứng dụng các vấn đề đặt ra trong lý luận và thực tiễn giáo dục cần được định hướng theo các quan điểm tiếp cận sau:I. Quan điểm tiếp cận hệ thống trong nghiên cứu KHGD 1. Nội dung quan điểmKhi nghiên cứu sự vật hiện tượng, quá trình của thế giới phải xem xét một cách toàn diện, nhiều mặt, nhiều mối quan hệ liên hệ trong trạng thái vận động và phát triển với việc phân tích những điều kiện nhất định để tìm ra bản chất và qui luật vận động của đối tượng. 2. Yêu cầu khi thực hiệnKhi nghiên cứu hiện tượng theo quan điểm hệ thống, cần:– Nghiên cứu hiện tượng đó một cách toàn diện, nhiều mặt, dựa vào việc phân tích đối tượng thành các bộ phận mà xem xét cụ thể.– Xác định mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố của hệ thống để tìm ra qui luật phát triển từng mặt và của toàn bộ hệ thống giáo dục.– Nghiên cứu hiện tượng giáo dục trong mối quan hệ với các hiện tượng xã hội khác, với toàn bộ nền văn hoá xã hội. Tìm môi trường thuận lợi cho sự phát triển giáo dục.– Trình bày kết quả giáo dục rõ ràng, khúc chiết, theo một hệ thống chặt chẽ có tính lôgíc cao.

2

Xem thêm: Nghiên cứu khoa học là gì? Các phương pháp nghiên cứu khoa học

Ví dụ như khi lấy đối tượng nghiên cứu là học sinh ta cần phải xem xét trên tất cả các mặt, các vấn đề liên quan đến học sinh đó như: hoàn cảnh gia đình, môi trường xã hội, nhà trường, thầy cô giáo, bạn bè và các mối quan hệ của học sinh đó với các học sinh khác Hoặc khi nghiên cứu tìm hệ thống giáo dục phù hợp cho một quốc gia thì không thể tách rời việc nghiên cứu về cơ sở vật chất ở các trường học, nội dung sách giáo khoa cũng như không thể không nói đến đội ngũ quản lí giáo dục 3. Ý nghĩa của quan điểmNghiên cứu KHGD theo quan điểm hệ thống cho phép nhìn nhận một cách khách quan, toàn diện về hiện tượng giáo dục, thấy được mối quan hệ của hệ thống với các đối tượng khác trong hệ thống lớn, từ đó xác định được các con đường tổng hợp, tối ưu để nâng cao chất lượng giáo dục.II. Quan điểm tiếp cận lịch sử trong nghiên cứu KHGD 1. Nội dung quan điểmKhi nghiên cứu các hiện tượng giáo dục phải tìm hiểu, phát hiện sự nảy sinh, phát triển của giáo dục trong những thời gian và không gian cụ thể với những điều kiện hoàn cảnh cụ thể để phát hiện ra qui luật tất yếu của quá trình dạy học – giáo dục. 2. Yêu cầu khi thực hiện– Dùng các sự kiện lịch sử để minh hoạ chứng minh, làm sáng tỏ các luận điểm khoa học, các nguyên lí sư phạm hay kết quả của các công trình nghiên cứu.– Dựa vào xu thế phát triển của lịch sử giáo dục để nghiên cứu thực tiễn giáo dục, tìm ra các khả năng mới, dự đoán các khuynh hướng phát triển của các hiện tượng giáo dục.3– Sưu tập, xử lí thông tin, kinh nghiệm giáo dục để giải quyết các nhiệm vụ giáo dục, để ngăn ngừa và tránh khỏi những sai lầm khuyết điểm có thể lặp

lại trong tương lai.

– Dựa vào lịch sử để thiết kế mô hình các biện pháp, các hình thức giáo dục mới, dự đoán triển vọng phát triển của quá trình giáo dục. 3. Ý nghĩa Quan điểm lịch sử trong nghiên cứu KHGD cho phép ta nhìn thấy toàn cảnh sự xuất hiện, sự phát triển, diến biến và kết thúc của các sự vật hiện tượng, mặt khác giúp ta phát hiện qui luật tất yếu của sự phát triển đối tượng, giúp các nhà khoa học nghiên cứu và hoạt động thực tiễn giáo dục tránh được những sai lầm không đáng có.III. Quan điểm tiếp cận thực tiễn trong nghiên cứu KHGD 1. Nội dung quan điểmNghiên cứu khoa học giáo dục là nghiên cứu khám phá các hiện thực giáo dục, tìm ra bản chất, qui luật vận động và phát triển của chúng, cải tạo thực tiến giáo dục.Thực tiễn giáo dục là nguồn gốc, là động lực, là tiêu chuẩn và là mục đích của quá trình nghiên cứu KHGD. 2. Yêu cầu khi thực hiện– Phát hiện những vấn đề giáo dục cấp thiết, những mâu thuẫn, khó khăn trong thực tiễn giáo dục để nghiên cứu.– Phân tích sâu sắc những vấn đề của thực tiễn giáo dục: hiện trạng, nguyên nhân, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu để từ đó đề ra phương hướng, biện pháp phù hợp sự phát triển thực tiễn đời sống xã hội.– Dùng thực tiễn giáo dục để kiểm tra những kết quả nghiên cứu KHGD, làm cho lí luận gắn với thực tiễn. 3. Ý nghĩa4Quan điểm thực tiễn trong nghiên cứu KHGD cho phép ta nhìn thấy sự xuất hiện, sự phát triển, diến biến và kết thúc của các sự vật hiện tượng trong thực tiễn, phát hiện qui luật tất yếu của sự phát triển đối tượng, giúp các nhà khoa học kiểm tra kết quả nghiên cứu trong hoạt động thực tiễn giáo dục, cải

tạo thực tiễn giáo dục.

IV. Quan điểm tiếp cận tích hợp 1. Nội dung quan điểmTích hợp là một khái niệm rộng, tích hợp (Tiếng Anh, tiếng Đức: Integration) có nguồn gốc từ tiếng La tinh: Integration với nghĩa: xác lập cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những bộ phận riêng lẻ.Theo từ điển Tiếng Anh-Anh (Oxford Advanced Learner’s Dictionary), từ Intergrate có nghĩa là kết hợp những phần, những bộ phận với nhau trong một tổng thể. Những phần, những bộ phận này có thể khác nhau nhưng tích hợp với nhau.Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học giáo dục, quan điểm tiếp cận tích hợp là chỉ một quan niệm GD toàn diện con người, chống lại hiện tượng làm cho con người phát triển thiếu hài hòa, cân đối. Tích hợp còn có nghĩa là thành lập một loại hình nhà trường mới, bao gồm các thuộc tính trội của các loại hình nhà trường vốn có. 2. Ví dụ minh họa:Trong dạy học (DH) các bộ môn, tiếp cận tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau (Theo cách hiểu truyền thống từ trước tới nay) thành một “môn học” mới hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học, ví dụ: lồng ghép nội dung GD dân số, GD môi trường, GD an toàn giao thông trong các môn học Đạo đức, Tiếng Việt hay Tự nhiên và xã hội… xây dựng môn học tích hợp từ các môn học truyền thống.V. Quan điểm tiếp cận hoạt động5Trong nghiên cứu khi khám phá nhìn nhận sự vật, sự việc ta phải đặt chúng trong trạng thái động để tìm ra bản chất của sự vật.Tiếp cận hoạt động trong NCKHGD là nghiên cứu, khám phá, tìm ra bản chất, quy luật của sự vận động và phát triển của sự vật hiện tượng trong giáo dục thông qua các hoạt động

6

Ví dụ như khi lấy đối tượng người tiêu dùng nghiên cứu là học viên ta cần phải xem xéttrên toàn bộ những mặt, những yếu tố tương quan đến học viên đó như : thực trạng giađình, môi trường tự nhiên xã hội, nhà trường, thầy cô giáo, bạn hữu và những mối quan hệcủa học viên đó với những học viên khácHoặc khi nghiên cứu tìm hệ thống giáo dục tương thích cho một quốc giathì không hề tách rời việc nghiên cứu về cơ sở vật chất ở những trường học, nộidung sách giáo khoa cũng như không hề không nói đến đội ngũ quản lí giáodục3. Ý nghĩa của quan điểmNghiên cứu KHGD theo quan điểm hệ thống được cho phép nhìn nhận mộtcách khách quan, tổng lực về hiện tượng kỳ lạ giáo dục, thấy được mối quan hệcủa hệ thống với những đối tượng người tiêu dùng khác trong hệ thống lớn, từ đó xác lập đượccác con đường tổng hợp, tối ưu để nâng cao chất lượng giáo dục. II. Quan điểm tiếp cận lịch sử dân tộc trong nghiên cứu KHGD1. Nội dung quan điểmKhi nghiên cứu những hiện tượng kỳ lạ giáo dục phải tìm hiểu và khám phá, phát hiện sự nảysinh, tăng trưởng của giáo dục trong những thời hạn và khoảng trống đơn cử vớinhững điều kiện kèm theo thực trạng đơn cử để phát hiện ra qui luật tất yếu của quá trìnhdạy học – giáo dục. 2. Yêu cầu khi triển khai – Dùng những sự kiện lịch sử dân tộc để minh hoạ chứng tỏ, làm sáng tỏ cácluận điểm khoa học, những nguyên lí sư phạm hay hiệu quả của những công trìnhnghiên cứu. – Dựa vào xu thế tăng trưởng của lịch sử vẻ vang giáo dục để nghiên cứu thực tiễngiáo dục, tìm ra những năng lực mới, Dự kiến những khuynh hướng tăng trưởng củacác hiện tượng kỳ lạ giáo dục. – Sưu tập, xử lí thông tin, kinh nghiệm tay nghề giáo dục để xử lý những nhiệmvụ giáo dục, để ngăn ngừa và tránh khỏi những sai lầm đáng tiếc khuyết điểm hoàn toàn có thể lặplại trong tương lai. – Dựa vào lịch sử dân tộc để phong cách thiết kế quy mô những giải pháp, những hình thức giáodục mới, Dự kiến triển vọng tăng trưởng của quy trình giáo dục. 3. Ý nghĩaQuan điểm lịch sử dân tộc trong nghiên cứu KHGD được cho phép ta nhìn thấy toàncảnh sự Open, sự tăng trưởng, diến biến và kết thúc của những sự vật hiệntượng, mặt khác giúp ta phát hiện qui luật tất yếu của sự tăng trưởng đối tượng người tiêu dùng, giúp những nhà khoa học nghiên cứu và hoạt động giải trí thực tiễn giáo dục tránh đượcnhững sai lầm đáng tiếc không đáng có. III. Quan điểm tiếp cận thực tiễn trong nghiên cứu KHGD1. Nội dung quan điểmNghiên cứu khoa học giáo dục là nghiên cứu tò mò những hiện thựcgiáo dục, tìm ra thực chất, qui luật hoạt động và tăng trưởng của chúng, cải tạothực tiến giáo dục. Thực tiễn giáo dục là nguồn gốc, là động lực, là tiêu chuẩn và là mụcđích của quy trình nghiên cứu KHGD. 2. Yêu cầu khi thực thi – Phát hiện những yếu tố giáo dục cấp thiết, những xích míc, khókhăn trong thực tiễn giáo dục để nghiên cứu. – Phân tích thâm thúy những yếu tố của thực tiễn giáo dục : thực trạng, nguyên do, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu để từ đó đề ra phương hướng, biệnpháp tương thích sự tăng trưởng thực tiễn đời sống xã hội. – Dùng thực tiễn giáo dục để kiểm tra những hiệu quả nghiên cứuKHGD, làm cho lí luận gắn với thực tiễn. 3. Ý nghĩaQuan điểm thực tiễn trong nghiên cứu KHGD được cho phép ta nhìn thấy sựxuất hiện, sự tăng trưởng, diến biến và kết thúc của những sự vật hiện tượng kỳ lạ trongthực tiễn, phát hiện qui luật tất yếu của sự tăng trưởng đối tượng người tiêu dùng, giúp những nhàkhoa học kiểm tra tác dụng nghiên cứu trong hoạt động giải trí thực tiễn giáo dục, cảitạo thực tiễn giáo dục. IV. Quan điểm tiếp cận tích hợp1. Nội dung quan điểmTích hợp là một khái niệm rộng, tích hợp ( Tiếng Anh, tiếng Đức : Integration ) có nguồn gốc từ tiếng La tinh : Integration với nghĩa : xác lậpcái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những bộ phận riêng không liên quan gì đến nhau. Theo từ điển Tiếng Anh-Anh ( Oxford Advanced Learner’sDictionary ), từ Intergrate có nghĩa là tích hợp những phần, những bộphận với nhau trong một tổng thể và toàn diện. Những phần, những bộ phận này cóthể khác nhau nhưng tích hợp với nhau. Trong nghành nghề dịch vụ nghiên cứu khoa học giáo dục, quan điểm tiếp cận tíchhợp là chỉ một ý niệm GD tổng lực con người, chống lại hiện tượng kỳ lạ làmcho con người tăng trưởng thiếu hòa giải, cân đối. Tích hợp còn có nghĩa làthành lập một mô hình nhà trường mới, gồm có những thuộc tính trội của cácloại hình nhà trường vốn có. 2. Ví dụ minh họa : Trong dạy học ( DH ) những bộ môn, tiếp cận tích hợp được hiểu là sự kếthợp, tổng hợp những nội dung từ những môn học, nghành nghề dịch vụ học tập khác nhau ( Theocách hiểu truyền thống cuội nguồn từ trước tới nay ) thành một “ môn học ” mới hoặc lồngghép những nội dung thiết yếu vào những nội dung vốn có của môn học, ví dụ : lồng ghép nội dung GD dân số, GD môi trường tự nhiên, GD bảo đảm an toàn giao thông vận tải trongcác môn học Đạo đức, Tiếng Việt hay Tự nhiên và xã hội … thiết kế xây dựng mônhọc tích hợp từ những môn học truyền thống lịch sử. V. Quan điểm tiếp cận hoạt độngTrong nghiên cứu khi mày mò nhìn nhận sự vật, vấn đề ta phải đặtchúng trong trạng thái động để tìm ra thực chất của sự vật. Tiếp cận hoạt động giải trí trong NCKHGD là nghiên cứu, tò mò, tìm rabản chất, quy luật của sự hoạt động và tăng trưởng của sự vật hiện tượng kỳ lạ tronggiáo dục trải qua những hoạt động giải trí